پژوهشي

درخواست‌هاي زيادي داشتيم در مورد اطلاعات كلي از جو مصاحبه دكتري وجود دارد و اينكه كلاً چه سؤالاتي پرسيده مي‌شود، چگونه خود را براي جلسه مصاحبه دكتري آماده كنيم؟ چه پارامترهايي امتيازآور هستند و در مجموع اطلاعات كلي و جزئي در مورد مصاحبه دكتري.

لذا در اين مقاله قصد داريم كه هر آنچه در اين زمينه مهم است را بيان كنيم تا با رعايت اين موارد تا حد زيادي سربلند از مصاحبه دكتري دانشگاه آزاد و سراسري بيرون بياييد.

هدف از برگزاري مصاحبه اين است كه شما مورد بررسي و محك‌زني قرار بگيريد تا ببينند آيا شما شرايط لازم براي ادامه تحصيل را داريد؟ بنابراين نكته مهم اين است كه قطعاً سؤالات و مروري بر روي دروس و مفاهيم پايه‌اي رشته تحصيلي شما خواهد شد. از اطلاعات به‌روز سؤالاتي پرسيده خواهد شد، اينكه در جهان پيرامون شما در حال حاضر در حوزه‌هاي سياسي، اقتصادي، اجتماعي چه مي‌گذرد؟ اتفاق‌هاي بروز و تحليل شما از آن‌ها چيست؟ معرفي شما توسط يكي از اساتيد تأثير زيادي دارد لذا سعي كنيد چند توصيه‌نامه از اساتيد خود داشته باشيد. حتماً مي‌توانيد استاد مشاور و راهنماي خود را در مقطع ارشد مد نظر قرار دهيد و يك توصيه‌نامه به صورت پرينت رنگي از ايشان بگيريد.

نكته: پوشه‌اي تهيه كنيد تا اطلاعات خود را به صورت منظم تهيه و در آن قرار دهيد. مقالات، سوابق تدريس، ترجمه‌ها، كتب، توصيه‌نامه‌ها، مدارك زبان همه و همه به صورت طبقه‌بندي شده و منظم باشند. اساتيد روي اين موضوع حساس هستند.

در صورتي كه از پايان‌نامه دفاع كرده باشيد از شما سؤال خواهد شد و خواهند خواست در مورد آن و روش تحقيقتان توضيح دهيد تا حدي كه تسلط كامل شما محرز شده و اطمينان پيدا كنند كه پروژه ارشد را خودتان انجام داده‌ايد.

اگر چه الزامي به داشتن رزومه نيست اما داشتن آن به صورت حرفه‌اي و علمي يكي از مهمترين آيتم‌هايي است كه بايستي به همراه خود داشته باشيد. رزومه را در بخش‌هاي اطلاعات شخصي، اطلاعات آموزشي و اطلاعات پژوهشي تهيه كنيد فايل‌هاي استانداردي براي تهيه رزومه وجود دارند، از آن‌ها استفاده كنيد كه بهتر است.

به زبان انگليسي از شما سؤالاتي خواهد شد حتي در مواردي شايد در بدو شروع جلسه اينگونه باشد، شما با تسلط و اعتماد به نفس صحبت كنيد و خود را نبازيد. براي بقيه هم همينگونه است و بعد از آن به زبان فارسي نيز از شما سؤال خواهد شد. هنگامي كه شما ادعاي دارا بودن مدرك زبان مطرح كرده باشيد به صورت تخصصي با شما صحبت خواهند كرد. اگر حتي مدرك زبان نداريد كه 6 امتياز از 20 امتياز مربوطه را بگيريد، حداقل مكالمه عمومي (General) شامل معرفي خود، پرزنت چكيده پروژه ارشد و اينطور موارد را تمرين كرده و بلد باشيد تا 2 الي 3 امتياز از 20 امتياز شامل شما شود.

خيلي از اساتيد و هيئت‌هاي ژوري بر روي روش تحقيق حساس هستند و مي‌توانيد براي تقويت رزومه خود در مجلات معتبر مقاله اكسپت يا چاپ شده داشته باشيد و روي آن‌ها مانور بدهيد.

پاسخ سؤالات را كامل بدهيد و با پيشينه پژوهشي خود مرتبط كنيد اگر پاسخ را نمي‌دانيد صادقانه بگوئيد كه در حال حاضر اطلاع يا حضور ذهن ندارم.

در مورد انگيزه شما از ادامه تحصيل سؤال مي‌شود و شما بايد مجاب كنيد كه به رشته تحصيلي خود علاقمند هستيد و دست از تلاش برنمي‌داريد. يكي از پارامترهايي كه بيانگر انگيزه (Motivation) شماست وجود يك برنامه مدون براي دوره دكتري و حتي براي رساله دكتري مي‌باشد. بيان كنيد كه قصد كار در چه حوزه‌اي داريد و تمركز تحقيقي شما بر روي چه چيزهايي خواهد بود. اين موضوع كمك خوبي به انتخاب شما خواهد كرد.

اين‌ها اطلاعاتي كلي در مورد فضاي مصاحبه دكتري بودند.

اگر سؤالاتي كه از شما قرار است پرسيده شود را بخواهيم طبقه‌بندي كنيم، اينگونه است كه در مورد معرفي، هدف و انگيزه شما در مورد قبولي در مقطع دكتري سؤال خواهد شد. لذا به صورت فارسي و انگليسي اين موارد را مرور كرده و به حافظه خود بسپاريد.

در مورد پروژه كارشناسي و كارشناسي ارشد از شما سؤال خواهد شد، روش تحقيق و چكيده آن را به صورت فارسي و انگليسي بلد باشيد و كامل آن را پرزنت كنيد.

از سوابق پژوهشي شما پرسيده خواهد شد، اينكه چه مقالاتي در مجلات علمي پژوهشي، مجلات علمي تخصصي-ترويجي در همايشات داخلي و خارجي داريد، آيا ثبت اختراع داشته‌ايد؟ آيا گواهينامه كوتاه مدت معتبر داريد؟ آيا كتاب تأليف شده داريد؟ آيا سابقه تدريس داريد؟ اينها موارد مهمي هستند كه بايد روي بيان آن‌ها به زبان انگليسي كار كنيد.

در مورد دروس تخصصي رشته خود نيز مروري داشته باشيد. ممكن است مفاهيم پايه پس از گذشت ساليان از ذهن دور شده باشند لذا مرور كنيد. زمينه پژوهشي و انگيزه و پروپوزالي كه مي‌خواهيد در دوره دكتري داشته باشيد را مشاوره بگيريد و معين كنيد و بيان بفرمائيد.

يكسري سؤالات عمومي نيز ممكن است از شما پرسيده شود، اينكه آيا شما منبع مالي داريد تا بتوانيد در دانشگاه آزاد ادامه تحصيل دهيد؟ آيا شاغل هستيد يا خير؟ اگر بتوانيد ثابت كنيد كه قرار است تمام وقت در خدمت تحصيل باشيد نيز مورد مثبتي است. اينكه اولويت‌هاي خود را در انتخاب دانشگاه مورد نظر بيان كنيد و بگوئيد كه چه تحقيقاتي در اين زمينه كرده‌ايد.

در جلسه مصاحبه دكتري اعتماد به نفس داشته باشيد، اكثر دانشجويان استرس دارند لذا سعي كنيد اين استرس را مديريت كنيد. براي تمرين اين مورد مي‌توانيد در منزل جلسه مصاحبه را شبيه‌سازي كنيد.

در كل با تقويت رزومه و كنترل دقيق زمان مي‌توانيد در جلسه مصاحبه موفق شويد و اين جلسه هم يكبار اتفاق مي‌افتد. ما نيز در كنار شما براي ارائه مشاوره‌هاي دقيق‌تر و تخصصي‌تر هستيم. موفق و پيروز باشيد.

جهت كسب اطلاعات بيشتر با كارشناسان تدبيرساز در تماس باشيد.

02140220448
 

سرقت ادبي يا سرقت علمي

سال‌هاست كه مالكيت معنوي و فكري مطرح است. در خيلي از كشورهاي دنيا قوانيني تصويب و به اجرا گذاشته شده است. در اين كشورها نقض حقوق مالكيت فكري عواقب كيفري دارد اما در كشور ما هنوز قانون خاصي به تصويب نرسيده است و اشخاصي ناقض كپي رايت بوده و از دست آوردهاي هنري و علمي ديگران استفاده مي‌كنند ولي در حوزه مقالات با توجه به اينكه مقالات را به مجلات خارجي مي‌فرستند، آن‌ها تابع قوانين خود هستند و در صورت بروز چنين خلافي عواقبي همچون وارد كردن نام نويسنده در ليست سياه و يا ريپورت آن‌ها به مجلات ديگر را دارند.

به صورت كلي مي‌توان گفت استفاده از مطالب و دستاوردهاي علمي ادبي ديگران بدون ذكر رفرنس را سرقت ادبي گويند كه مي‌تواند عامدانه و يا سهوي باشد. حال رفرنس‌دهي به چند روش انجام مي‌شود. مي‌تواند به صورت نقل قول باشد، مي‌تواند به صورت خلاصه‌نويسي يا بازنويسي باشد و روش‌هاي مستند ديگري دارد. اگر در هريك از اين روش‌ها، حتي اگر به آثار قبلي خودمان به صورت صحيح رفرنس ندهيم، ما دچار سرقت علمي/ادبي شده‌ايم.

سرقت ادبي مستقيم و عامدانه تعريفش ارائه شد. سرقت ادبي غير مستقيم يا Self-Plagiarism كه عرض كرديم استفاده بدون رفرنس از مطالب علمي خودمان و يا رفرنس‌دهي بيش از حد به مقالات قبلي است. نوع ديگر سرقت ادبي با عدم ذكر منابع و مراجع است و حتي استفاده و خريد دستاوردهاي علمي از ديگران است كه نوعي از سرقت ادبي محسوب مي‌شود. به هر حال در هر مقاله ميزاني از مشابهت مطالب وجود دارد براي مثال چون رفرنس‌ها را عيناً ذكر مي‌كنيم درصدي از مشابهت بوجود مي‌آيد. بنابراين مجلات معتبر دنيا از 5 درصد و گاهاً مجلات ISI و يا Scopus تا20 درصد مشابهت را مجاز مي‌دانند. در داخل كشور برخي مجلات حتي تا 30 درصد مشابهت را هم مجاز مي‌دانند و بيش از آن را بايستي رفع كرد.

چگونه ميزان مشابهت رساله دكتري را بسنجيم؟

نرم‌افزارهاي قوي در اين زمينه وجود دارند از جمله نرم‌افزار iThenticate كه بايد اكانتي خريداري شود و هزينه بالايي دارد اما مؤسساتي هستند كه اكانتي از اين نرم‌افزار دارند و در ازاي دريافت هزينه كم، با استفاده از حساب كاربردي خود در اين نرم‌افزار ميزان مشابهت سند شما را بررسي مي‌كنند. در داخل كشور هم سامانه‌هايي مثل سميم نور هستند كه مي‌توانيد وارد آن‌ها شده و به ازاي هر مقاله ميزان مشابهت را مشخص مي‌كنند و محقق مي‌تواند با بازنويسي يا حذف آن بخش رفع مشابهت كند.

لذا شيوه رفع مشابهت يا بازنويسي آن بخش از متن است و يا حذف آن و يا رفرنس‌دهي البته فرض كنيد كه در مقاله‌اي يك پاراگراف كپي شده باشد حتي با ذكر منبع نيز درصد مشابهت بالا مي‌رود و دچار سرقت ادبي مي‌شويم مگر اينكه يك تعريف مشخص و يا فرمولي باشد كه نتوان آن را تغيير داد.

نرم‌افزارهاي مشابهت‌ياب با استفاده از بانك اطلاعاتي خود كه دربرگيرنده تمام مطالبي است كه در اينترنت منتشر مي‌شود چه در بخش مقالات، وبلاگ‌ها، سايت‌ها و هر مطلبي كه در اينترنت پابليش شود، عمل مي‌كنند. توصيه مي‌شود كه از سيستم‌هاي مشابهت‌يابي رايگان استفاده نكنيد زيرا گاهاً تا 2 صفحه بررسي انجام مي‌دهند و آن هم قوي نيست و نمي‌توان بر آن تكيه كرد.

در پايان از دوستان عزيز مي‌خواهيم قبل از ارسال مقاله به مجله، خود اقدام به بررسي ميزان مشابهت كنيد زيرا تمام مجلات قوي قبل از داوري، اقدام به بررسي و مشابهت‌سنجي كرده و در صورت وجود درصد بالاي مشابهت، باعث برگشت زدن (Reject) مقاله مي‌شود. سعي كنيد سند شما حداكثر 15 الي 20 درصد مشابهت داشته باشد.

براي كسب اطلاعات بيشتر با كارشناسان تدبيرساز در تماس باشيد.

02140220448

تقويت رزومه و عناصر امتيازآور

به طور كلي براي قبولي در آزمون‌هاي دكتري چه در داخل و چه در خارج، غير از آزمون كتبي و كنكور بايستي از سد مصاحبه نيز گذشت. در خارج از كشور و براي اپلاي مي‌توان گفت كه مصاحبه همه امتياز را دارد. شما توسط استاد مربوطه مصاحبه مي‌شويد و ايشان اگر شما را تأييد كردند به دانشگاه معرفي مي‌شويد و رسماً دوره دكتري يا پست داك را آغاز مي‌كنيد. در داخل كشور هم براي مقاطع دكتري و بالاتر به همين شيوه است. در سال جاري 50 درصد امتياز براي قبولي، مربوط به كنكور بوده و 50 درصد ديگر هم براي مصاحبه دكتري بوده است.

بنابراين مصاحبه دكتري و اينكه بتوانيم رزومه قابل قبولي ارائه كنيم ارزش بالا و مشخصي دارد. در مصاحبه دكتري عناصر مهمي مطرح است. غير از رزومه و بار رواني و چگونه صحبت كردن در پيش هيئت ژوري و اينكه بر روي چه مطالبي تكيه كنيم، چه چيزي بگوييم و چه نگوييم در اين پادكست قصد داريم بر روي خود رزومه تمركز كنيم. براي داخل كشور اگر كلاً رزومه 20 امتياز داشته باشد مهمترين آيتم داشتن مدرك زبان معتبر است مانند IELTS, تافل، GRE و MSRT كه مورد تأييد وزارت علوم هستند. با توجه به اينكه بسياري از افراد فاقد چنين مدركي هستند لذا اگر كسي اين مدرك را داشته باشد تا حد زيادي جلو افتاده و چيزي است كه فقدان آن در بين حدود 80 درصد شركت‌كنندگان مشهود است.

گزينه بعدي مقالات علمي پژوهشي و يا مقالات ISI مورد تأييد وزارتين است كه داراي 4 امتياز براي شما هستند. با داشتن پذيرش (Accept) دو مقاله مي‌توانيد 8 امتياز از 20 امتياز را كسب كنيد.

گزينه بعدي مقالات علمي تخصصي يا مقالات همايشي هستند كه هر يك از آن‌ها تنها 1 امتياز دارد. اين مقالات در همايش‌هاي بين‌المللي يا مجلات علمي تخصصي اكسپت و چاپ شده‌اند. لذا هر مقاله علمي پژوهشي 4 برابر مقاله علمي تخصصي و همايشي ارزش و امتياز دارد.

مورد بعد كتاب است. چاپ كتاب 1 امتياز دارد البته كتابي كه در انتشارات شناخته شده‌اي چاپ شده باشد و كپي پروژه ارشد نباشد چرا كه اخيراً باب شده افراد پروژه پاياني خود را در فرمت قطعي وزيري آورده و با طرح جلد مي‌خواهند به كتاب برسند. هيئت ژوري به اين موضوع واقف بوده و ممكن است چنين كاري امتياز منفي در پي داشته باشد. كتابي كه كاملاً تأليفي بوده و رنگ و بوي كتاب داشته باشد مورد قبول است.

مورد بعد، معدل ليسانس و بخصوص فوق ليسانس است. 1.5 امتياز از 20 امتياز، براي معدل فوق ليسانس در نظر گرفته شده است. معدل ليسانس نيز 1.5 نمره ارزش دارد.

گزينه بعدي مخصوص افراد برگزيده المپيادهاي علمي است كه 1 امتياز است.

كيفيت و سؤال در مورد پروژه ارشد نيز 2 امتياز دارد كه بايد به درستي آن را پرزنت كرده و مورد پسند اساتيد واقع شود.

جمع موارد فوق با يك مقاله علمي پژوهشي و يك مقاله همايشي 20 امتياز مي‌شود. بخشي هم به عنوان نظر شخصي هيئت ژوري در نظر گرفته‌اند كه آن را با آيتم‌هايي مانند ديدن خود دانشجو، طرز صحبت استخراج كرده و امتياز لازم اعطا مي‌شود.

به غير از مواردي كه ذكر شد، گواهينامه‌هاي كوتاه مدت آموزشي نيز اهميت دارند كه به طور تكميلي مي‌توانند نقش كمك كننده داشته باشند. اميدواريم با تقويت رزومه در اين زمينه موفق باشيد ما نيز مثل هميشه براي كمك به تقويت بيشتر رزومه شما در كنارتان هستيم بخصوص براي مقالات علمي پژوهشي، همايشي و چاپ كتاب.

در اين مقاله قصد داريم مختصري در مورد مراحل سابميت يا بارگذاري مقالات صحبت كنيم. اين موضوع سوال بسياري از دوستان است كه تمايل دارند مقاله خود را به مجله‌اي خوب بفرستند و نتيجه بگيرند و نمي‌دانند از كجا بايد شروع كنند.

مقوله سابميت به فرآيند بارگذاري و ارسال مقاله براي مجله گفته مي‌شود. مجله با هر ايندكسي مي‌تواند باشد. سال‌هاي گذشته روش‌هاي مختلفي براي سابميت مقاله وجود داشت از جمله ارسال ساده ايميلي، ايميل مقاله به ايميل مجله. اما طي دهه اخير، سابميت مقالات آنلاين شده و حتماً مي‌بايست نويسنده مسؤل ابتدا در سايت مجله رجيستر كرده و بعد مقاله را بر اساس فرمتي كه مجله مي‌گويد ارسال كند. گام اول در مراحل سابميت مقاله اين است كه مقاله به فرم استاندارد در رشته‌اي كه دانشجو يا محقق در آن تحصيل مي‌كند نگارش شده و تكميل شده باشد. اجزاي استاندارد مقاله براي همه رشته‌ها، عنوان، چكيده، كلمات كليدي، مقدمه، ادبيات، متدولوژي يا روش تحقيق، يافته‌ها، جمع‌بندي و رفرنس‌ها هستند. اين‌ها اجزاي كلي مقاله هستند كه نزديك به 5000 كلمه حجمي است كه مجلات مختلف مي‌پذيرند البته در رشته‌هاي مديكال ساينس اين حجم كمتر شده و تا 2000 الي 3000 كلمه نيز كاهش پيدا مي‌كند و در برخي ديگر از رشته‌ها افزايش پيدا مي‌كند كه اين موضوع در بخش راهنماي نويسندگان آورده شده است.

بعد از تكميل مقاله اگر مد نظر ما مجلات ايندكس خارجي ISI، Scopus، PubMed يا به هر حال هر مجله‌اي كه زبان خارجي از جمله انگليسي دارد يا هر زبان ديگري مانند مجلات عربي، آلماني، فرانسوي و ... ترجمه تخصصي بايستي براي مقاله انجام شود. ترجمه تخصصي با ترجمه جنرال تفاوت اساسي دارد. چرا كه اصل مقاله، كلمات كليدي است و اين كلمات كليدي در ترجمه تخصصي برگردان‌هاي متفاوتي از آنچه كه يك ترجمه جنرال دارد، در بر دارند و بعد از اينكه ترجمه تخصصي صورت گرفت لازم است تا حتماً يك ويراستار نيتيو Native اين مقاله را مرور و بازنويسي يا غلط‌گيري كند. در بسياري از مجلات انگليسي زبان پابليشر داخلي يعني مجلات ISI اي كه پابليشر آن‌ها داخل كشور است، اين‌ها حتي خود مجله‌شان ويراستار انگليسي دارد تا بعد از اينكه مقاله اكسپت مي‌شود، اين ويراست را به صورت Native انجام مي‌دهند. بعد از اينكه از ترجمه و كيفيت مقاله مطمئن شديم، بهتر است قبل از سابميت مشابهت مقاله هم مورد ارزيابي قرار گيرد. براي اين كار نرم‌افزارها و اپليكيشن‌هاي مختلفي وجود دارند براي اينكه مشخص شود چه ميزان از مقاله كپي پيست يا سرقت علمي شده يا مشابهت دارد. مجلات معمولاً مشابهت بالاي 20 يا حداكثر 30 درصد را قبول نمي‌كنند. اگر ديديد مشابهت مقاله بالاي 20 درصد بود حتماً لازم است تا با تكنيك‌هاي موجود كاهش پيدا كند.

انتخاب مجله مناسب، گام بعدي در فرآيند سابميت مقاله است چرا كه شانس پذيرش مقاله را به شكل شگفت‌انگيزي بالا مي‌برد و انتخاب يك مجله نادرست هم مي‌تواند اين فرصت را از بين ببرد.

چگونه مي‌توان ديد كه مقاله ما متناسب با اسكوپ چه مجلاتي است؟

يكي از ساده‌ترين روش‌ها اين است كه عنوان مقاله يا حتي كلمات كليدي مقاله را گوگل كنيم يا در گوگل اسكالر سرچ كنيم و ببينيم آن مقالاتي كه نزديك به موضوع مقاله ماست، در چه مجلاتي مورد پذيرش و پابليش واقع شده‌اند و ليستي از اين مجلات تهيه كنيم و بر اساس Impact Factor و يا Site Score كه دارند انتخاب كنيم و ببينيم براي كدام مجله مي‌خواهيم سابميت كنيم و بر اساس كيفيتي كه مقاله دارد، حدس بزنيم كدام مجله مي‌تواند مفيدتر باشد حتي زمان داوري مقالات هم مشخص شده ولي زمان داوري‌ها هم بررسي كنيم و ببينيم كدام مجله از ليستي كه تهيه كرده‌ايم در مدت كوتاه‌تري داوري مي‌كند، كدام سخت‌گيري بيشتري دارد و كدام يك آسان‌تر مي‌گيرد و سپس مجله را انتخاب كنيم.

پس از انتخاب مجله گام اصلي اين است كه مقاله به الگو يا Template مجله درآيد و از نظر فونت، تيترها، حجم كلمات، نحوه آوردن اشكال، نمودارها دقيقاً منطبق با قالب مجله باشد و اين نكته مهمي است چرا كه به سادگي اگر مقاله در قالب مجله نباشد ممكن است ريجكت شود.

بعد از اين موارد، فرآيند عملياتي سابميت رقم مي‌خورد، اينكه نويسنده مسؤل مي‌بايستي با ايميل خود در قسمت Register مجله ثبت نام كند. توصيه مي‌شود ايميل‌ها، آكادميك باشند. جيميل و ياهو براي موضوع مقالات چندان حرفه‌اي نيستند. توصيه ديگر است است كه همه مقالات را با يك ايميل سابميت كنيم چرا كه اين‌ها بعدها در يك جا جمع شده و گوگل اسكالر يا ساير شبكه‌هاي اجتماعي علمي آن‌ها را شناسايي مي‌كنند. اگر با دو ايميل مختلف كار سابميت مقالات مختلف انجام شود، پراكندگي بوجود آمده و امتياز H-index نهايي كه به هر نويسنده تعلق مي‌گيرد كمتر مي‌شود. بنابراين توصيه اكيد اين است كه ايميل آكادميك بوده و با يك ايميل مقالات را سابميت كنيم.

بعد از اينكه نويسنده مسؤل Register كرد، فرآيند بارگذاري مقاله را مي‌تواند شروع كند. مجلات معمولاً چكيده را جداگانه مي‌گيرند و كل متن مقاله را بدون نام نويسندگان مي‌بايست بازگذاري كرد نام نويسندگان، Affiliation  و ايميل را طي فايل ديگري مي‌گيرند. فرم تعهد، كپي‌رايت و يك سري موارد ديگر را بايد نويسندگان امضاء كرده و براي مجله ارسال كنند. با بارگذاري اين فايل است كه مقاله سابميت مي‌شود و هر تراكنشي كه در مجله اتفاق مي‌افتد به ايميل نويسندگان اعلام مي‌شود. براي مثال مي‌گويد مقاله در فلان تاريخ بارگذاري شد، مقاله اصلاح خورد، مقاله ريجكت شد و ....

بعد از سابميت مقاله بسته به اينكه مجله چه سيستم داوري داشته باشد و چه مدتي پاسخ دهد يكي از اين سه حالت اتفاق مي‌افتد، يا مقاله بدون اصلاح (Revise) اكسپت مي‌شود. يا مقاله رد (Reject) مي‌شود و يا اينكه مقاله اصلاح Minor (فرعي) يا Major (كلي) مي‌خورد. اصلاحات فرعي جزئي هستند و مجلات معمولاً مقاله را اكسپت مشروط مي‌كنند و پس از اكسپت اجازه مي‌دهند نويسندگان اصلاحات را انجان دهند اما اصلاحات اصلي، اصلاحاتي پايه‌اي هستند و Reject هم آخرين مرحله مقاله است.

در اين مقاله سعي كرديم اطلاعات مفيدي در مورد سابميت و ارسا مقاله به مجلات مختلف در اختيار شما عزيزان بگذاريم. چنانچه با دقت به اين مراحل توجه كنيد مي‌توانيد با موفقيت مقاله مورد نظر خود را سابميت كنيد.

اميدواريم در اين راه موفق باشيد و هر سؤال و ابهامي داشتيد ما در مجموعه تدبيرساز در كنار شما هستيم.

در اين مقاله قصد داريم در مورد مراحل چاپ مقاله در خدمت شما باشيم. توضيحات و تجربيات سال‌هاي مختلف را خدمت شما بيان مي‌كنيم تا جلوي اشتباهات احتمالي در مرحله اكسپت، سابميت و چاپ مقاله را بگيريم.

بري مراحل سابميت مقاله و مراحل اكسپت مقاله به طور مفصل در پادكست‌هاي قبلي ارائه شد. مقاله وقتي تكميل مي‌شود و براي مجله ارسال مي‌شود، اصطلاحاً مي‌گوييم سابميت شد وقتي اكسپت شد يعني آن مجله مقاله را پذيرفته و گام نهايي كار پابليش يا چاپ مقاله است.

به طور كلي وقتي مي‌خواهيم يك مجله را به عنوان مجله مقصد تعيين كنيم، بايستي ابتدا ببينيم آن مجله نيازهاي ما را برآورده مي‌كند يا خير؟

مجلات را از طريق ايندكس‌هايي كه دارند، مي‌شناسند. ايندكس‌ها يا نمايه‌هايي مانند Tamson Routers، ISI شامل زير ايندكس ESCI يا SCI و غيره دارد. ايندكس اسكوپوس ايندكس پابمد، علمي پژوهشي، ISC و غيره.

اگر هدف ما اپلاي است و قصد داريم در دانشگاه‌هاي خارجي در مقاطع ارشد، دكتري يا پست دكتري، از دانشگاه‌هاي خوب جهان اپلاي يا اسكولارشيپ و فاند بگيريم، بهتر است به سراغ ايندكس‌هاي قوي برويم. اسكوپوس و ISI از اين دسته هستند. در رشته‌هاي مديكال ساينس نيز ايندكس پابمد مطرح مي‌باشد.

 اگر هدف ما دفاع دكتري است، در حال حاضر دانشجويان ملزم هستند تا مقاله ارائه بدهند. ببينيم دانشگاه‌ها چه مجلاتي را مي‌پذيرند؟

در حال حاضر مجلات علمي پژوهشي مورد تأييد دانشگاه آزاد و دولتي است.

اگر هدف ما ارتقاء جايگاه علمي و هيئت علمي است و مي‌خواهيم از مربي به استادياري، از استادياري به دانشياري يا از دانشياري به استاد تمامي ارتقاء پيدا كنيم، مسلماً همه ايندكس‌ها امتيازآور هستندو از مجلات داخلي و خارجي ايندكس‌هاي مختلف.

براي كارهاي دانشجويي مي‌توان از همايش‌ها استفاده كرد. مجلاتي با ايندكس علمي تخصصي، به اين دليل كه مقالات فوق زمان و هزينه بيشتري مي‌برند و زمان داوري متفاوتي دارند، بايد ديد آن زمان و انرژي كه صرف مي‌شود، نسبت به بازدهي و نيازي كه براي نويسنده هست، معقول است يا خير؟

بنابراين، گام نخست، انتخاب مجله است. در پرانتز بگوييم كه اخيراً دانشگاه‌هاي مختلف به شبكه‌هاي اجتماعي علمي مانند آكادميا، گوگل اسكولار، لينكداين و ريسرچ گيت اهميت مي‌دهند. خصوصاً براي دوستاني كه قصد اپلاي دارند، كه براي آن‌ها گوگل اسكولار از همه مهمتر است زيرا براي امتيازدهي به مقالات اشخاص ساختار مشخص خوبي دارد. از روي ايميل، H-index و امتياز هر نويسنده را محاسبه كرده و همه مقالات نويسنده را در يك مجموعه گردآوري مي‌كند و ملاك و معيار خوبي براي دانشگاه‌ها است. لذا در رزومه يا مصاحبه پرسيده مي‌شود امتياز شما در گوگل اسكولار چند است؟

بنابراين به اين موضوع توجه كنيم كه مجله‌اي را كه مي‌خواهيم براي آن اقدام كنيم، در نمايه‌هاي اجتماعي-علمي بخصوص گوگل اسكولار نمايه شده باشد.

نكته ديگر مهم در سابميت اين است كه برخي افراد مقاله را در تعداد زيادي مجله سابميت مي‌كنند كه اگر هم مجله متوجه اين موضوع نشود، خود يك تخلف است و در بخش تعهدنامه نويسنده در همه مجلات اين تعهد را مي‌دهد كه مقاله‌اش تحت داوري در مجلات ديگر نباشد. به اين دليل كه اگر خلاف اين ثابت شود، نويسنده در ليست سياه مي‌رود. اين ليست‌ها با ساير مجلات به اشتراك گذاشته مي‌شوند و نتيجه آن اين است كه ممكن است آن نويسنده ديگر هيچوقت نتواند در مجله‌اي مقاله اكسپت كند.

بنابراين به طور كلي ابتدا مرحله تدوين مقاله علمس است، دوم مرحله سابميت و انتخاب مجله مناسب است و در نهايت مرحله اكسپت و چاپ مقاله است. چاپ مقاله از دهه پيش به دو صورت آنلاين و پرينتي (چاپي) بود يعني اينكه مجلات بخصوص در داخل كشور چاپ مي‌شدند اما اخيراً به دلايل زيست محيطي و حفظ محيط زيست سيستم پابليش مجلات آنلاين شده و روي سايت مقالات را آپلود كرده و نويسندگان مي‌توانند مقاله را ديده و دانلود كنند.

اينكه برخي از مجلات فول پيپر يا تمام مقاله را مي‌گذارند و برخي ديگر فقط عنوان و چكيده را مي‌گذارند دليلش به سياست و نحوه چاپ آن مجله بر مي‌گردد. اگر سياست مجله Open Access يا دسترسي آزاد باشد، كل مقاله را چاپ و اگر Closed Access باشد عنوان و چكيده قابل مشاهده خواهد بود. در هر صورت چاپ مقاله غير مجاز مي باشدt Publish دارد. در حال Open Access همه هزينه از نويسنده گرفته مي‌شود و در عوض همه مقاله چاپ مي‌شود و اين باعث مي‌شود تا تعداد دانلودهاي آن مقاله بيشتر شود زيرا پولي بابت دانلود آن از كاربران دريافت نمي‌شود. لذا افراد بيشتري به آن مقاله رفرنس داده و سايتيشن مقاله بالا مي‌رود. خيلي از نويسندگان مخصوصاً مقالات خود را در چنين مجلاتي چاپ مي‌كنند تا شناخته شوند.

مجلاتي كه غير Open Access هستند فقط عنوان و چكيده را در سايت خود قرار مي‌دهند و افرادي كه آن مقاله را نياز داشته باشند هزينه‌اي كه مجله مشخص كرده را بايد پرداخت كنند.

كدام حالت مجله بهتر است؟

بستگي به نويسنده دارد، اگر ابتداي كار نويسنده باشد و قصد داشته باشد كه شناخته شده و سايتيشن مقالاتش بالا برود بايستي هزينه چاپ داده و مقاله را به صورت Full Paper يا رايگان منتشر كند. حتي خيلي از مجلات هر دو متد را همزمان دارند، از نويسنده مي‌پرسند كه مقاله كامل چاپ شود و يا فقط عنوان و چكيده آن؟

خيلي از افراد اگر در ابتداي مسير باشند، گزينه اول را انتخاب مي‌كنند.

چند مقاله در رزومه خوب و كافي است؟

تعداد مقالات هر چه بيشتر باشد، نويسنده امتياز بيشتري مي‌گيرد و امروزه شاخص‌هاي مختلفي است كه امتياز نويسنده را بر اساس اينكه نويسنده چندم هستند و يا نويسنده مسؤل هستند و يا در چه مجله‌اي مقاله به چاپ رسانده‌اند و يا مقاله آن‌ها چند بار سايتيشن و رفرنس‌دهي شده، به صورت دقيق محاسبه شده و در قالب نمايه‌هايي مانند H-index محقق اعلام مي‌شود. براي مثال 10، 1، 5 و غيره.

كيفيت مجله از كميت آن مهمتر است، يعني يك مقاله در يك مجله با ايمپكت مثبت و Site Score خوب، خيلي مهمتر از اين است كه ما چند مقاله در مجلات نامعتبر داشته باشيم. مجلاتي كه در واقع مجلات زرد بوده و بزودي وارد ليست سياه مي‌شوند.

تقسيم امتياز بين نويسندگان مقاله چگونه است؟

قاعده كلي براي اين موضوع وجود ندارد اما قانون نانوشته‌اي وجود دارد كه طبق آن نويسنده اول مقاله 70 درصد امتياز مقاله را مي‌گيرد و نويسنده‌هاي بعدي هر كدام 30 درصد مي‌گيرند. يا اگر مقاله دو نويسنده‌اي باشد، نويسنده اول 50 درصد امتياز و نويسنده مسؤل نيز 50 درصد ديگر امتياز را خواهد داشت ولي كلاً مقاله امتياز غالبش براي نويسنده مسؤل يا Corresponded Author مي‌باشد به همين دليل براي دفاع دكتري، حتما دانشگاه الزام مي‌كند كه نام استاد راهنما و نويسنده مسؤل قيد شود تا در مشخصات استاد، اسم دانشگاه قيد شده و امتياز مقاله به دانشگاه تخصيص داده مي‌شود.

اگر مجله‌اي در قديم ايندكس بخصوصي داشته اما در حال حاضر وضعيت آن تغيير كرده، وضعيت مقاله به چه صورت است؟

مبناي زماني، زمان اكسپت و نه چاپ مقاله است. بايد بررسي كنيد كه دقيقاً در آن زمان، مجله چه ايندكسي داشته است. قانون، عطف به ما سبق نمي‌شود. حتي اگر مجله در حال حاضر تعطيل شده باشد. براي مثال در كشور ونزوئلا مجله‌اي داشتيم كه تعطيل شد اما مقاله‌اي كه حدود 20 سال پيش در آن به چاپ رسيد همان امتيازي را دارد كه زمان اكسپت مقاله، داشته است.

اميدواريم اين مقاله براي شما مفيد بوده باشد. مجموعه علمي تدبيرساز كماكان مانند 18 سال اخير، در كنار شماست تا بتوانيد جايگاه علمي خود را افزايش دهيد و نشر علم صورت بگيرد و نيز دانشگاه‌ها و كشور عزيزمان را از نظر جايگاه علمي، ارتقاء دهيم و خودمان نيز در كنار ميهن عزيز پيشرفت كنيم.

هر گونه مشاوره و سؤالي در زمينه مقالات مختلف اعم از علمي پژوهشي، ISI، اسكوپوس، ISC، پابمد و ... را از ما بپرسيد و بخواهيد.

در اين مقاله قصد داريم تا در مورد تعداد مقالاتي كه دانشجويان دكتري در دانشگاه آزاد و دولتي بايستي براي دفاع ارائه دهند، صحبت كنيم.

موضوع بيشتر به دانشجويان دانشگاه آزاد بر مي‌گردد چرا كه دانشجويان دانشگاه‌هاي دولتي با يك مقاله علمي پژوهشي يا ISI كه JCR و ايمپكت دار باشد، كارشان راه مي‌افتد و مي‌توانند دفاع كرده و فارغ‌التحصيل شوند.

بيشترين مشكل براي دانشجويان دانشگاه آزاد است زيرا هم قوانين سخت‌گيرانه‌تري وجود دارد و هم اينكه قوانين و بخشنامه‌هاي مربوطه، بيشتر دچار نوسان و تغيير مي‌شوند.

به طوري كه تا دو هفته قبل (از تاريخ تأليف اين مقاله) دانشجويان دكتري دانشگاه آزاد مي‌توانستند با 5 امتياز كه معادل دو مقاله علمي پژوهشي يا اصطلاحاً علمي وزارتين مي‌شود، دفاع كنند و فارغ‌التحصيل شوند، اما اكنون با 5 امتياز مي‌توانند دفاع كنند ولي نمره رساله آن‌ها از 18 محاسبه خواهد شد. چنانچه اين دسته از دانشجويان بخواهند نمره از 20 محاسبه شود، بايستي تعداد مقالات را حداقل به 3 مورد افزايش دهند.

متأسفانه طي سياست‌هايي كه در سازمان مركزي دانشگاه آزاد اخذ مي‌شود، قوانين رفته رفته سخت‌تر مي‌شوند.

لذا تا به اينجا ذكر اين نكته ضروري است كه هر چه سريع‌تر امور مربوط به دفاع را انجام دهيد و نگذاريد حتي يك روز به تعويق بيفتد، به اين دليل كه زماني صحبت مقاله يا آزمون زبان نبود و دانشجويان راحت‌تر مي‌توانستند دفاع كنند، سپس بحث آزمون زبان مطرح شد و پس از آن بحث مقاله، بعد از آن دو مقاله، سه مقاله و الي آخر. مشخص نيست اين رويه‌ها تا كجا ادامه داشته باشند. بنابراين هر طور كه شده بايد سريع‌تر فارغ‌التحصيل شويد.

در حال حاضر (تيرماه 1401) شرط لازم براي دانشجويان دانشگاه آزاد، كليه واحدها، اين است كه بتوانند حداقل به 5 امتياز پژوهشي از دستاوردهاي پژوهشي برسند. اين 5 امتياز در بيشتر مواقع از طريق مقالات اخذ مي‌شود. به طور خلاصه اشاره مي‌كنيم كه چه مقالاتي چند امتياز دارند:

مشهورترين مقالات، مقالات علمي پژوهشي است كه در حال حاضر با نام مقاله علمي ياد مي‌شوند. مجلات علمي كه در پورتال نشريات وزارتين يا پورتال نشريات وزارت علوم و وزارت بهداشت تأييد شده باشند و بتوان آن‌ها را يافت.

هر مقاله در اين نشريات 2.5 امتياز دارد يعني با دو مقاله علمي پژوهشي مي‌توانيد دفاع كرده و فارغ‌التحصيل شويد، البته در حال حاضر اينگونه است كه پذيرش يك مقاله براي پيش دفاع كافيست. براي دفاع دكتري اكسپت دو مقاله و چاپ يك مقاله و براي فارغ‌التحصيلي پذيرش (Accept) و چاپ دو مقاله لازم است.

در مورد مجلات خارجي، فقط پايگاه‌هاي ISI و Scopus قابل قبول هستند. ISI Web of Science يا بدون Impact مورد قبول نيست و فقط ISI JCR از Q1 الي Q4 قابل قبول بوده و امتياز دارند و اسكوپوس يا همان SJR كه فقط Q1 و Q2 قابل قبول هستند.

مجلات ISI Q1 يا همان Q1 JCR يك مقاله 7 امتياز دارد كه بيشترين امتياز محسوب مي‌شود. در ISI Q2 يك مقاله 5 امتياز دارد، ISI Q3 مقاله داراي 3.5 امتياز و ISI Q4 نيز 2.5 امتياز دارد. در واقع ISI Q4 معادل يك مقاله علمي پژوهشي است.

براي اسكوپوس، در SJR Q1 هر مقاله 3.5 امتياز و در SJR Q2 يك مقاله 2.5 امتياز دارد. در نظر داشته باشيد كه حداقل به 5 امتياز نياز داريد.

دانشگاه آزاد يك‌سري مجله دارد كه داراي رده‌بندي عددي هستند. مجلات را از 0 تا 100 امتياز دسته‌بندي كرده و در كنار آن A+, A, B, C, D هم گفته مي‌شود. مجلات دانشگاه آزادي كه به امتيازي بين 90 الي 100 دارند به A+ معروف هستند كه 2.5 امتيازي هستند يعني معادل يك مقاله علمي پژوهشي.

نشرياتي كه امتياز بين 80 الي 90 هستند رتبه A دارند. اين نشريات امتياز پژوهشي 2 دارند.

نشرياتي كه امتياز بين 65 الي 80 هستند رتبه B دارند. اين نشريات امتياز پژوهشي 1.5 دارند.

نشرياتي كه امتياز بين 40 الي 64 هستند رتبه C دارند. اين نشريات امتياز پژوهشي 1 دارند.

نشريات داراي امتياز كمتر از 40 نيز رتبه D دارند. اين نشريات امتياز پژوهشي 0.5 دارند.

اكسپت به معناي پذيرش و قبول است و در دنياي مقالات وقتي مقاله از سوي مجله‌اي براي چاپ قبول شده و مجله مقاله را تأييد مي‌كند گفته مي‌شود Accepted for Publication و Acceptance Letter صادر شده و به اين فرآيند اكسپت شدن مقاله مي‌گويند.

ابتدا اجازه بدهيد به سؤالي پر تكرار بپردازيم كه همان بحث اعتبار اكسپت (Accept) است. براي رزومه اگر مقاله‌اي اكسپت شده باشد كافيست و الزاماً نيازي نيست در مجله چاپ شود.

كافيست در رزومه اسامي نويسندگان و سپس سال اكسپت شدن و بعد عنوان مقاله را بياوريم و بنويسيم Accepted for publication in … و اسم مجله‌اي كه اكسپت كرده را بياوريم.

در برخي موارد نيز پرسيده مي‌شود كه آيا مراجع مختلف اكسپت را قبول دارند يا خير؟

بايد گفت هر جايي آيين نامه‌اي دارد براي مثال دانشگاه آزاد براي دفاع دكتري، اكسپت مقاله را براي پيش دفاع كافي مي‌داند ولي براي دفاع، چاپ را بايد ارائه داد. لازم به ذكر است كه اين قوانين ممكن است ثابت نباشند. در جامعه جهاني براي فرآيندهاي اپلاي و يا هر ارتقاء ديگري مانند ارتقاء هيئت علمي، اكسپت مقاله آخرين گام و به منزله چاپ محسوب مي‌شود اگر اكسپت سيستمي باشد و بتوان آن را به صورت آنلاين چك كرد. پس منظور از اكسپت سيستمي يا زنده، اين است كه مقاله ما قابليت استعلام آنلاين از طريق پنل كاربري مجله داشته باشد.

وقتي مقاله اي سابميت و به مجله‌اي اعم از علمي پژوهشي، ISI،ISC، پابمد و يا اسكوپوس ارسال مي‌شود تحت فرآيند داوري قرار مي‌گيرد. معمولاً مجلات قبل از ارسال مقاله به بخش داوري آن را از سه جهت بررسي مي‌كنند.

ابتدا موضوع مشابهت‌يابي است كه از نرم افزارهاي مشخصي استفاده مي‌كنند تا مشخص شود مقاله بيش از حد استاندارد، مطالب مشابه و كپي پيست شده نداشته باشد.

دوم اينكه آيا نويسنده مقاله، آن را كاملاً مطابق با قالب (تمپليت) مجله درآورده است يا خير؟

مورد سوم اينكه آيا مشابهت عنواني با اسكوپ مجله وجود دارد؟

كارشناس مجله اين سه مورد را بررسي كرده و سپس با نظر سردبير، داوران معيني براي آن مقاله مشخص شده و از طريق سايت مجله، مقاله براي داوران ارسال مي‌شود. معمولاً مجلات داراي داوري دوسو كور يا دوسو ناشناس هستند، به اين معني كه داور نمي‌داند مقاله چه كسي را داوري مي‌كند و نويسنده هم اطلاع ندارد مقاله‌اش توسط كدام داور داوري مي‌شود كه اين كار گامي مؤثر در جهت جلوگيري از فساد علمي است. وقتي مقاله براي داوران ارسال شد در سه حالت امكان نظر وجود دارد.

درخواست اصلاح (revise)

درخواست رد (reject)

پذيرش (accept)

وقتي كه دو داور در پذيرش هم نظر باشند مقاله پذيرش مي‌شود. اگر هر دو داور مقاله را ريجكت كردند مقاله ريجكت شده و اگر يكي از داوران اكسپت و ديگري ريجكت كرد، مقاله به داور سوم ارجاع داده مي‌شود و نظر داور سوم، مبناست. حال بسته به سياست‌هاي مجله اينكه چاپ به صورت فصلنامه‌اي است يا دو فصلنامه و يا ماهنامه و ساير سياست‌هاي مجله، زمان داوري مشخص مي‌شود.

معمولاً زمان داوري طولاني براي مجلات  معتبر و داراي ضريب IF و Site Score بالا وجود دارد ولي هر چه جلوتر مي‌رويم به سمت زمان‌هاي داوري كوتاه مدت مي‌رويم و دليل آن احترام به نويسندگان است تا اگر قرار است مقاله ريجكت شود، زمان نويسنده يا نويسندگان كمتر از بين برود و سريعتر اين موضوع را بدانند.

در زمان‌هاي قديم تا 2 سال هم ممكن بود زمان داوري به طول بيانجامد و پس از آن مشكلي كه وجود داشت اين بود كه ديتاي (Data) مقاله ديگر قديمي شده بود و ظلمي در حق نويسندگان بود چرا كه امكان ارسال به مجله ديگر وجود نداشت.

پس از اعلام نتيجه، اگر مقاله مورد قبول واقع شود و يا ريجكت شود تكليف مشخص است اما اگر اصلاح نياز باشد بايد نويسنده يا نويسندگان به طور دقيق اصلاحات را انجام بدهند و با هايلايت در متن مقاله آن را مشخص كنند و يك فايل پاسخ به كامنت‌هاي داوران به صورت جداگانه تهيه و سابميت كنند تا نظر داوران اعلام شود.

در برخي موارد ممكن است مقاله تحت داوري، مورد بازپس‌گيري واقع شود تا به مجله ديگري ارسال شود و از جمله دلايل آن مي‌تواند زمان طولاني داوري باشد، لذا در اين موارد چنين چيزي مقدور است و مجلات گزينه‌اي به نام Withdraw دارند و نويسندگان مي‌توانند با ذكر دلايلي موجه اين درخواست را صادر كنند.

اميدواريم اين مقاله براي شما مفيد بوده باشد، چنانچه شما ابهام و يا درخواست خدمات مشاوره‌اي در مورد سابميت، اكسپت و چاپ مقالات علمي پژوهشي مورد تأييد وزارتين و يا ISI داشتيد،

كارشناسان ما در خدمت شما خواهند بود.