پژوهشی

در این مقاله قصد داریم تا در مورد تعداد مقالاتی که دانشجویان دکتری در دانشگاه آزاد و دولتی بایستی برای دفاع ارائه دهند، صحبت کنیم.

موضوع بیشتر به دانشجویان دانشگاه آزاد بر می‌گردد چرا که دانشجویان دانشگاه‌های دولتی با یک مقاله علمی پژوهشی یا ISI که JCR و ایمپکت دار باشد، کارشان راه می‌افتد و می‌توانند دفاع کرده و فارغ‌التحصیل شوند.

بیشترین مشکل برای دانشجویان دانشگاه آزاد است زیرا هم قوانین سخت‌گیرانه‌تری وجود دارد و هم اینکه قوانین و بخشنامه‌های مربوطه، بیشتر دچار نوسان و تغییر می‌شوند.

به طوری که تا دو هفته قبل (از تاریخ تألیف این مقاله) دانشجویان دکتری دانشگاه آزاد می‌توانستند با 5 امتیاز که معادل دو مقاله علمی پژوهشی یا اصطلاحاً علمی وزارتین می‌شود، دفاع کنند و فارغ‌التحصیل شوند، اما اکنون با 5 امتیاز می‌توانند دفاع کنند ولی نمره رساله آن‌ها از 18 محاسبه خواهد شد. چنانچه این دسته از دانشجویان بخواهند نمره از 20 محاسبه شود، بایستی تعداد مقالات را حداقل به 3 مورد افزایش دهند.

متأسفانه طی سیاست‌هایی که در سازمان مرکزی دانشگاه آزاد اخذ می‌شود، قوانین رفته رفته سخت‌تر می‌شوند.

لذا تا به اینجا ذکر این نکته ضروری است که هر چه سریع‌تر امور مربوط به دفاع را انجام دهید و نگذارید حتی یک روز به تعویق بیفتد، به این دلیل که زمانی صحبت مقاله یا آزمون زبان نبود و دانشجویان راحت‌تر می‌توانستند دفاع کنند، سپس بحث آزمون زبان مطرح شد و پس از آن بحث مقاله، بعد از آن دو مقاله، سه مقاله و الی آخر. مشخص نیست این رویه‌ها تا کجا ادامه داشته باشند. بنابراین هر طور که شده باید سریع‌تر فارغ‌التحصیل شوید.

در حال حاضر (تیرماه 1401) شرط لازم برای دانشجویان دانشگاه آزاد، کلیه واحدها، این است که بتوانند حداقل به 5 امتیاز پژوهشی از دستاوردهای پژوهشی برسند. این 5 امتیاز در بیشتر مواقع از طریق مقالات اخذ می‌شود. به طور خلاصه اشاره می‌کنیم که چه مقالاتی چند امتیاز دارند:

مشهورترین مقالات، مقالات علمی پژوهشی است که در حال حاضر با نام مقاله علمی یاد می‌شوند. مجلات علمی که در پورتال نشریات وزارتین یا پورتال نشریات وزارت علوم و وزارت بهداشت تأیید شده باشند و بتوان آن‌ها را یافت.

هر مقاله در این نشریات 2.5 امتیاز دارد یعنی با دو مقاله علمی پژوهشی می‌توانید دفاع کرده و فارغ‌التحصیل شوید، البته در حال حاضر اینگونه است که پذیرش یک مقاله برای پیش دفاع کافیست. برای دفاع دکتری اکسپت دو مقاله و چاپ یک مقاله و برای فارغ‌التحصیلی پذیرش (Accept) و چاپ دو مقاله لازم است.

در مورد مجلات خارجی، فقط پایگاه‌های ISI و Scopus قابل قبول هستند. ISI Web of Science یا بدون Impact مورد قبول نیست و فقط ISI JCR از Q1 الی Q4 قابل قبول بوده و امتیاز دارند و اسکوپوس یا همان SJR که فقط Q1 و Q2 قابل قبول هستند.

مجلات ISI Q1 یا همان Q1 JCR یک مقاله 7 امتیاز دارد که بیشترین امتیاز محسوب می‌شود. در ISI Q2 یک مقاله 5 امتیاز دارد، ISI Q3 مقاله دارای 3.5 امتیاز و ISI Q4 نیز 2.5 امتیاز دارد. در واقع ISI Q4 معادل یک مقاله علمی پژوهشی است.

برای اسکوپوس، در SJR Q1 هر مقاله 3.5 امتیاز و در SJR Q2 یک مقاله 2.5 امتیاز دارد. در نظر داشته باشید که حداقل به 5 امتیاز نیاز دارید.

دانشگاه آزاد یک‌سری مجله دارد که دارای رده‌بندی عددی هستند. مجلات را از 0 تا 100 امتیاز دسته‌بندی کرده و در کنار آن A+, A, B, C, D هم گفته می‌شود. مجلات دانشگاه آزادی که به امتیازی بین 90 الی 100 دارند به A+ معروف هستند که 2.5 امتیازی هستند یعنی معادل یک مقاله علمی پژوهشی.

نشریاتی که امتیاز بین 80 الی 90 هستند رتبه A دارند. این نشریات امتیاز پژوهشی 2 دارند.

نشریاتی که امتیاز بین 65 الی 80 هستند رتبه B دارند. این نشریات امتیاز پژوهشی 1.5 دارند.

نشریاتی که امتیاز بین 40 الی 64 هستند رتبه C دارند. این نشریات امتیاز پژوهشی 1 دارند.

نشریات دارای امتیاز کمتر از 40 نیز رتبه D دارند. این نشریات امتیاز پژوهشی 0.5 دارند.

اکسپت به معنای پذیرش و قبول است و در دنیای مقالات وقتی مقاله از سوی مجله‌ای برای چاپ قبول شده و مجله مقاله را تأیید می‌کند گفته می‌شود Accepted for Publication و Acceptance Letter صادر شده و به این فرآیند اکسپت شدن مقاله می‌گویند.

ابتدا اجازه بدهید به سؤالی پر تکرار بپردازیم که همان بحث اعتبار اکسپت (Accept) است. برای رزومه اگر مقاله‌ای اکسپت شده باشد کافیست و الزاماً نیازی نیست در مجله چاپ شود.

کافیست در رزومه اسامی نویسندگان و سپس سال اکسپت شدن و بعد عنوان مقاله را بیاوریم و بنویسیم Accepted for publication in … و اسم مجله‌ای که اکسپت کرده را بیاوریم.

در برخی موارد نیز پرسیده می‌شود که آیا مراجع مختلف اکسپت را قبول دارند یا خیر؟

باید گفت هر جایی آیین نامه‌ای دارد برای مثال دانشگاه آزاد برای دفاع دکتری، اکسپت مقاله را برای پیش دفاع کافی می‌داند ولی برای دفاع، چاپ را باید ارائه داد. لازم به ذکر است که این قوانین ممکن است ثابت نباشند. در جامعه جهانی برای فرآیندهای اپلای و یا هر ارتقاء دیگری مانند ارتقاء هیئت علمی، اکسپت مقاله آخرین گام و به منزله چاپ محسوب می‌شود اگر اکسپت سیستمی باشد و بتوان آن را به صورت آنلاین چک کرد. پس منظور از اکسپت سیستمی یا زنده، این است که مقاله ما قابلیت استعلام آنلاین از طریق پنل کاربری مجله داشته باشد.

وقتی مقاله ای سابمیت و به مجله‌ای اعم از علمی پژوهشی، ISI،ISC، پابمد و یا اسکوپوس ارسال می‌شود تحت فرآیند داوری قرار می‌گیرد. معمولاً مجلات قبل از ارسال مقاله به بخش داوری آن را از سه جهت بررسی می‌کنند.

ابتدا موضوع مشابهت‌یابی است که از نرم افزارهای مشخصی استفاده می‌کنند تا مشخص شود مقاله بیش از حد استاندارد، مطالب مشابه و کپی پیست شده نداشته باشد.

دوم اینکه آیا نویسنده مقاله، آن را کاملاً مطابق با قالب (تمپلیت) مجله درآورده است یا خیر؟

مورد سوم اینکه آیا مشابهت عنوانی با اسکوپ مجله وجود دارد؟

کارشناس مجله این سه مورد را بررسی کرده و سپس با نظر سردبیر، داوران معینی برای آن مقاله مشخص شده و از طریق سایت مجله، مقاله برای داوران ارسال می‌شود. معمولاً مجلات دارای داوری دوسو کور یا دوسو ناشناس هستند، به این معنی که داور نمی‌داند مقاله چه کسی را داوری می‌کند و نویسنده هم اطلاع ندارد مقاله‌اش توسط کدام داور داوری می‌شود که این کار گامی مؤثر در جهت جلوگیری از فساد علمی است. وقتی مقاله برای داوران ارسال شد در سه حالت امکان نظر وجود دارد.

درخواست اصلاح (revise)

درخواست رد (reject)

پذیرش (accept)

وقتی که دو داور در پذیرش هم نظر باشند مقاله پذیرش می‌شود. اگر هر دو داور مقاله را ریجکت کردند مقاله ریجکت شده و اگر یکی از داوران اکسپت و دیگری ریجکت کرد، مقاله به داور سوم ارجاع داده می‌شود و نظر داور سوم، مبناست. حال بسته به سیاست‌های مجله اینکه چاپ به صورت فصلنامه‌ای است یا دو فصلنامه و یا ماهنامه و سایر سیاست‌های مجله، زمان داوری مشخص می‌شود.

معمولاً زمان داوری طولانی برای مجلات  معتبر و دارای ضریب IF و Site Score بالا وجود دارد ولی هر چه جلوتر می‌رویم به سمت زمان‌های داوری کوتاه مدت می‌رویم و دلیل آن احترام به نویسندگان است تا اگر قرار است مقاله ریجکت شود، زمان نویسنده یا نویسندگان کمتر از بین برود و سریعتر این موضوع را بدانند.

در زمان‌های قدیم تا 2 سال هم ممکن بود زمان داوری به طول بیانجامد و پس از آن مشکلی که وجود داشت این بود که دیتای (Data) مقاله دیگر قدیمی شده بود و ظلمی در حق نویسندگان بود چرا که امکان ارسال به مجله دیگر وجود نداشت.

پس از اعلام نتیجه، اگر مقاله مورد قبول واقع شود و یا ریجکت شود تکلیف مشخص است اما اگر اصلاح نیاز باشد باید نویسنده یا نویسندگان به طور دقیق اصلاحات را انجام بدهند و با هایلایت در متن مقاله آن را مشخص کنند و یک فایل پاسخ به کامنت‌های داوران به صورت جداگانه تهیه و سابمیت کنند تا نظر داوران اعلام شود.

در برخی موارد ممکن است مقاله تحت داوری، مورد بازپس‌گیری واقع شود تا به مجله دیگری ارسال شود و از جمله دلایل آن می‌تواند زمان طولانی داوری باشد، لذا در این موارد چنین چیزی مقدور است و مجلات گزینه‌ای به نام Withdraw دارند و نویسندگان می‌توانند با ذکر دلایلی موجه این درخواست را صادر کنند.

امیدواریم این مقاله برای شما مفید بوده باشد، چنانچه شما ابهام و یا درخواست خدمات مشاوره‌ای در مورد سابمیت، اکسپت و چاپ مقالات علمی پژوهشی مورد تأیید وزارتین و یا ISI داشتید،

کارشناسان ما در خدمت شما خواهند بود.

چاپ مقاله علوم انسانی، فرآیندی است که در آن یافته‌های پژوهشی شما در یک مجله علمی مرتبط با این حوزه منتشر می‌شود. این امر می‌تواند برای دانشجویان و اساتیدی که به دنبال ارتقای رزومه خود هستند، پژوهشگران که به دنبال انتشار یافته های خود به جامعه علمی هستند، و همچنین متخصصان و کارشناسان حوزه علوم انسانی که به دنبال به اشتراک گذاشتن دانش و تخصص خود با دیگران هستند، بسیار مفید باشد.

مراحل چاپ مقاله علوم انسانی:

انتخاب موضوع: اولین قدم انتخاب موضوعی نوآورانه و مرتبط با حوزه علوم انسانی است که برای شما جذابیت داشته باشد و بتوانید در مورد آن به طور کامل تحقیق کنید.
انجام تحقیق: پس از انتخاب موضوع، باید تحقیقات خود را به طور دقیق و جامع انجام دهید. این مراحل شامل جمع آوری اطلاعات و داده ها از طریق روش های مناسب مانند مطالعه کتابخانه ای، کار میدانی، مصاحبه و ... ، تجزیه و تحلیل آنها، و استخراج یافته های معتبر می باشد.
نوشتن مقاله: با توجه به یافته های تحقیقاتی خود، مقاله را با ساختاری منظم و متناسب با دستورالعمل های نویسندگان مجله هدف بنویسید. مقاله باید شامل بخش های مقدمه، مرور ادبیات، روش شناسی، یافته ها، بحث و نتیجه گیری باشد.
انتخاب مجله: با جستجو در پایگاه های اطلاعاتی مانند ISC، نورمجلا و SID و همچنین پایگاه های بین المللی مانند اسکوپوس یا ISI Web of Science، مجله ای معتبر و مرتبط با زمینه تحقیقاتی خود انتخاب کنید.
ارسال مقاله: طبق راهنمایی های ارائه شده در وب سایت مجله، مقاله خود را به همراه فایل های مورد نیاز ارسال کنید.
بازنگری و ویرایش: مقاله شما توسط بازبینان خبره در زمینه علوم انسانی بررسی خواهد شد. در صورت نیاز به اصلاحات، باید بر اساس پیشنهادات بازبینان، مقاله را به طور دقیق ویرایش کنید.
چاپ مقاله: پس از پذیرش نهایی مقاله توسط مجله، مقاله شما در شماره ای از آن به چاپ خواهد رسید و در دسترس جامعه علمی قرار خواهد گرفت.
نکات مهم برای چاپ مقاله علوم انسانی:

اصالت و نوآوری: موضوع تحقیقاتی شما باید دارای نوآوری و ارزش علمی بالا باشد و به توسعه دانش در حوزه علوم انسانی کمک کند.
دقت و صحت: اطلاعات و داده های ارائه شده در مقاله باید کاملاً دقیق و معتبر باشند و از منابع قابل اعتماد استخراج شده باشند.
روش شناسی قوی: روش تحقیق شما باید به طور واضح و شفاف ارائه شده باشد و از روش های مناسب با رشته تحقیقاتی شما برای جمع آوری و تجزیه و تحلیل داده ها استفاده شده باشد.
ساختار و نگارش: مقاله باید با ساختاری منظم و منطقی نوشته شده باشد